نظام جمهوری اسلامی در یک ساختار حکیمانه طراحی شده است. بنابراین تصمیم‌سازی‌های اساسی آن و تعیین مسیر پیشرفت کشور باید با مشارکت گسترده‌ی اندیشمندان، صاحب نظران و نخبگان انجام شود. این امر در سنخیت و تناسب تام با روح و جان نظام است که در قانون اساسی منعکس است.
همچنین گفتمان‌های اساسی که در جامعه شکل می‌گیرد و حرکت‌های فکری و نظری که زیربنای اقدامات مهم برای پیشرفت کشور است، باید با اندیشه­ ورزی و ابراز نظر شخصیت­های علمی حوزوی و دانشگاهی انجام شود. تصمیمات مهم کشور باید در حلقه‌های علمی تصمیم‌سازی شود تا بر اساس آن، مسئولان کشور تصمیمات صائب را اتخاذ کنند.
ضرورت تدوین الگوی جامع پیشرفت از دیرباز مدنظر بسیاری از فرهیختگان و اندیشمندان کشور بوده است و اساسا یکی از علل عدم دستیابی به پیشرفت کامل در همه ابعاد کشور را در عدم وجود چنین الگویی می توان جستجو کرد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت را به عنوان سند بالا دستی اسناد راهبردی کشور در دیماه 1389 در نخستین نشست اندیشه های راهبردی مطرح فرمودند. بر این اساس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تاسیس شد و رئیس و اعضای شورای عالی مرکز بر اساس حکم معظم له منصوب شدند.
مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تا کنون برنامه های متعددی با هدف بهره مندی از آرا و دیدگاهها و مشارکت گسترده نخبگان، فرهیختگان و اندیشمندان کشور در تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برگزار کرده است و در نظر دارد در ادامه برنامه های پیشین، بویژه برگزاری کنفرانس های اول و دوم و سوم الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با عناوین " نقشه راه طراحی و تدوین الگو"، "مفاهیم، مبانی و ارکان پیشرفت" و "واکاوی مفاهیم و نظریه‌های رایج توسعه و تجربیات ایران و جهان، به سوی نظریه اسلامی ایرانی پیشرفت" که با شرکت استادان و محققان و شخصیت­ های ممتاز دانشگاهی و حوزوی در دهم و یازدهم خردادماه سال 1391 و هجدهم و  نوزدهم اردیبهشت ماه 1392 و 31 اردیبهشت و یکم خردادماه 1393 در محل کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد،  چهارمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت را با عنوان «پیشرفت ایران؛ گذشته، حال و آینده» در تاریخ 30 و 31 اردیبهشت 1394 برگزار کند.